02 July, 2026

खाजगी कृत्रिम रेतन तंत्रज्ञांना विविध सेवांसाठी प्रोत्साहनपर अनुदान लागू • पात्र तंत्रज्ञांनी योजनेचा लाभ घ्यावा



हिंगोली (जिमाका), दि. 2 : पशुसंवर्धन व दुग्धव्यवसाय विभाग, भारत सरकार यांच्या राष्ट्रीय गोकुळ अभियान अंतर्गत सन 2026-27 मध्ये खाजगी कृत्रिम रेतन तंत्रज्ञांना कृत्रिम रेतन व पशुलसीकरण सेवांसाठी प्रोत्साहनपर अनुदान देण्याची तरतूद करण्यात आली आहे. महाराष्ट्र गोजातीय प्रजनन नियमन प्राधिकरणाकडे नोंदणीकृत असलेल्या सर्व खाजगी कृत्रिम रेतन तंत्रज्ञांनी या योजनेचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन पशुसंवर्धन आयुक्त डॉ. किरण पाटील यांनी केले आहे.

राष्ट्रीय गोकुळ अभियानाच्या 24 व्या राष्ट्रीय संचालन समितीच्या निर्णयानुसार, महाराष्ट्र गोजातीय प्रजनन नियमन प्राधिकरणाकडे नोंदणीकृत असलेल्या सर्व खाजगी कृत्रिम रेतन तंत्रज्ञांना ही प्रोत्साहनपर अनुदान योजना लागू करण्यात आली आहे. या अनुषंगाने कृत्रिम रेतन, टॅगिंग व लसीकरणाच्या सर्व नोंदी ‘भारत पशुधन प्रणाली’वर करणे अनिवार्य करण्यात आले असून, त्याबाबत राज्यातील सर्व जिल्हा उपआयुक्त, पशुसंवर्धन व दुग्धव्यवसाय यांना आवश्यक सूचना देण्यात आल्या आहेत.

या योजनेचा मुख्य उद्देश पशुधनाची गुणवत्ता सुधारणे, ग्रामीण भागात कृत्रिम रेतन व लसीकरण सेवांचा विस्तार करणे तसेच पशुधनाचे संसर्गजन्य आजारांपासून संरक्षण करणे हा आहे. प्रोत्साहनपर अनुदानाचा तपशील पुढीलप्रमाणे आहे.

गायी व म्हशींना कृत्रिम रेतन करून भारत पशुधन प्रणालीवर नोंद केल्यास 50 रुपये, कृत्रिम रेतनामुळे वासरू जन्माला आल्याची भारत पशुधन प्रणालीवर नोंद केल्यास 100 रुपये, गाय, म्हैस व वराह यांचे टॅगिंग करून भारत पशुधन प्रणालीवर नोंद केल्यास 5 रुपये, शेळ्या व मेंढ्यांचे टॅगिंग करून भारत पशुधन प्रणालीवर नोंद केल्यास 3 रुपये, गाय, म्हैस व वराह यांचे लाळखुरकत लसीकरण करून भारत पशुधन प्रणालीवर नोंद केल्यास 5 रुपये, शेळ्या व मेंढ्यांचे लाळखुरकत लसीकरण करून भारत पशुधन प्रणालीवर नोंद केल्यास 4 रुपये, ब्रुसेल्ला लसीकरण करून भारत पशुधन प्रणालीवर नोंद केल्यास 5 रुपये, पीपीआर लसीकरण करून भारत पशुधन प्रणालीवर नोंद केल्यास 4 रुपये, वराहांचे स्वाइन फीव्हर लसीकरण करून भारत पशुधन प्रणालीवर नोंद केल्यास 5 रुपये प्रोत्साहनपर अनुदान देण्यात येणार आहे.  

महाराष्ट्र गोजातीय प्रजनन नियमन प्राधिकरणाकडे नोंदणीकृत असलेल्या सर्व खाजगी कृत्रिम रेतन तंत्रज्ञांनी 'महाराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विनियमन) अधिनियम, 2023' अंतर्गत आवश्यक प्रशासकीय व तांत्रिक कार्यवाही तातडीने पूर्ण करून योजनेचा लाभ घ्यावा, अशी माहिती प्राधिकरणाचे सदस्य सचिव तथा उपआयुक्त, पशुसंवर्धन व दुग्धव्यवसाय डॉ. प्रशांत भड यांनी दिली आहे.

राज्यातील पशुधनाची उत्पादकता वाढविण्यासाठी तसेच विविध संसर्गजन्य आजारांपासून पशुधनाचे संरक्षण करण्यासाठी कृत्रिम रेतन व लसीकरण मोहिमेत सर्व नोंदणीकृत खाजगी कृत्रिम रेतन तंत्रज्ञांनी सक्रिय सहभाग नोंदवावा. त्यांनी केलेल्या सर्व कामांच्या नोंदी ‘भारत पशुधन प्रणाली’ वर अचूकपणे नोंदवून प्रोत्साहनपर अनुदानाचा लाभ घ्यावा. तसेच जिल्हास्तरीय अधिकाऱ्यांनीही सर्व पात्र तंत्रज्ञांपर्यंत योजनेची माहिती पोहोचवून त्यांना सहभागी होण्यासाठी प्रोत्साहित करावे, असे आवाहन पशुसंवर्धन आयुक्त डॉ. किरण पाटील यांनी केले आहे.

*******

No comments: